بی اختیاری ادرار در سالمندان

علل بی اختیاری ادرار : علل این مشکل  می تواند موارد زیر باشد:

  نازک و خشک شدن قسمت تناسلی پس از یائسگی، ضعیف شدن و کشیدگی عضلات لگن بعد از زایمان در خانم، بزرگی پروستات یا جراحی آن در مردان، چاقی و افزایش وزن، بیماریهای عروقی، دیابت(مرض قند) و آلزایمر(بیماری فراموشی)، تجمع مدفوع ، استفاده از الکل و برخی داروها، افسردگی شدید و طولانی مدت می باشد.

 انواع مختلف بی اختیاری ادرار:

5 نوع بی اختیاری ادراری وجود دارد :

1- بی اختیاری استرسی یافشاری  : در این مورد نشت ادرار به دلیل افزایش فشار ناگهانی به عضلات پایینی شکم اتفاق  می افتد. سرفه، خنده، بلند کردن اجسام سنگین یا ورزش سبب بروز این حالت می شوند. به ویژه اگر عضلات لگن ضعیف باشند. مثلاً در خانمی که چند زایمان داشته است این حالت بعد از یائسگی شایع است. ساختمان پیشابراه زنان تحلیل می رود (کوچک می شود) و بسیاری از آنان قادر به مقاومت در مقابل عبور جریان ادرار تحت تاثیر استرس و زور ناشی از افزایش فشارداخل شکمی در حین سرفه، عطسه کردن، بالا رفتن از طبقات  ساختمان نخواهند بود.

در مردان بی اختیاری فشاری معمولاً در اثر جراحی پروستات و بزرگی خوش خیم پروستات رخ می دهد.

2- بی اختیاری ضرورتی: در این حالت ضرورت دفع ادرار وجود دارد .یعنی معمولاً قبل از اینکه به دستشویی برسید،نشت ادرار رخ می دهد. در این بیماری بدن فقط چند ثانیه قبل از دفع به شما هشدار می دهد. ما در دوران سالمندی ممکن است به این مشکل دچار شویم.

3- بی اختیاری ناشی از حجم زیاد: در این حالت مثانه بیش از حد پر شده و این احساس وجود داردکه کامل تخلیه نمی شود. معمولاً در این حالت چیزی مثل تومور یا پروستات بزرگ در مردان مسیر ادرار را مسدود کرده است که در حدود 75% مردان مسن را گرفتار می کند. دیابت و مصرف برخی داروها نیز   می تواند باعث چنین اختلالاتی گردد .

4- بی اختیاری عملکردی: در این گونه موارد کنترل ادرار و حجم مثانه نرمال است اما ممکن است  بدلیل وجود مشکلاتی مثل آرتروز یا سایر ناتوانی ها نتوانید به موقع ادرارتان را دفع کنید.

5- بی اختیاری ترکیبی: ممکن است با چند مشکل همزمان درگیر باشید که نسبتاً هم شایع است.

درمان بی اختیاری ادرار: درمان بی اختیاری ادرار به علت و نوع آن بستگی دارد.تقویت مثانه و ماهیچه کف لگن ،به نگهداری وضعیت طبیعی و عملکرد اندام های داخل لگن کمک می کند. ضعف در ساختمان و وضعیت ماهیچه ها ی لگن، توانایی کافی این ماهیچه را برای حمایت مثانه و دیگر اندام های داخلی لگن کاهش می دهد . هدف از اجرای تمرینات تقویت کننده،کمک به بهبود،تقویت و نیز استحکام و کشش ماهیچه های کف لگن می باشد.با انجام تمرینات منظم،عضلات کف لگن تقویت می شوند و استحکام،قوام و انقباض طبیعی آنها حفظ می گردد و در نتیجه کنترل دفع ادرار اصلاح شده و بهبود می یابد.

راه های درمان:

ورزش و در نهایت عملهای جراحی از راههای درمان در دسترس هستند. داروهایی که توسط متخصص زنان و زایمان و نیز متخصص کلیه و مجاری  ادرار در مردان تجویز می شوند نیر مفیدند. در موارد استرس شدید در زنان و نیز حجم بالای فشار در مردان معمولاً جراحی کمک کننده است.

چگونه عضلات لگن را تقویت کنیم رزش دادن به عضلات لگن که به کگل معروف است به بسیاری از زنان کمک می کند تا عدم کنترل ادرار را مداوا نمایند.ورزش،عضلات لگن و کف لگن را که پشتیبان مثانه هستند تقویت می کند،در نتیجه می توانند به کنترل ادرار کمک کنند.

 

با ورزش دادن به عضلات لگن، می توانید به سرعت عضلات کف لگن را منقبض کنید، مثل اینکه با ورزش بخواهید جریان ادرار را متوقف نمایید. انقباض عضلات را در حدود 2 ثانیه حفظ کنید، سپس عضلات را بمدت 2ثانیه شل کنید .این دو حرکت یک تمرین به حساب می آید،با انجام روزانه این ورزش تا 45مرتبه حداقل به مدت 6 هفته می توانید ادرار غیر ارادی را کنترل کنید. این ورزش مانند هر ورزش دیگر نیاز به صرف وقت دارد. مهمترین مساله در مورد این تمرینات این است که می توانید این تمرینات را هرکجا باشید انجام دهید. در اتومبیل در حال رانندگی، در زمان ظرفشویی . اگر این تمرین به درستی انجام شود، مانع تکرر ادرار شده و از ادرار غیر ارادی جلوگیری می کند. به خاطر داشته باشید اثر مفید این ورزش مانند هر ورزش دیگری فقط تا زمانی که ورزش ادامه داشته باشد ثابت می ماند. تحقیقات نشان داده زنانی که سه مرتبه در هفته این ورزش را انجام داده اند ،توانسته اند بیشترین موفقیت را کسب نمایند.

- اقدام دیگر در کنترل بی اختیاری ادرار این است که به مدت 2 روز قبل از مراجعه به پزشک، دفعاتی را که در شبانه روز ادرار می کنید یادداشت نمایید. هر نوبت را که ادرار می کنید یا ترشح دارید یادداشت نمایید. فعالیتهایی را که به ادرار غیر ارادی منجر شده است بنویسید، مانند عطسه زدن، سرفه کردن، ورزش نمودن .همچنین مقدار ترشح که چندقطره بوده است را یادداشت کنید. به این ترتیب پزشک تشخیص خواهد داد که شما به کدام یک از انواع ادرار غیر ارادی مبتلا هستید و راه صحیح درمانتان چیست.

-راه دیگر برای کنترل بی اختیاری ادرار، تعیین زمان تخلیه ادرار است. کسانی که به طور غیر ارادی ادرار می کنند، اگر زمان تخلیه را تنظیم نمایند می توانند در مورد کنترل ادرار خود، اعتماد به نفس پیدا کنند.

برای آنکه مثانه  بتواند بطور منظم عمل تخلیه را انجام دهد،سعی کنید هر یک تا دو ساعت به طور منظم عمل تخلیه را انجام دهید، هر یک یا دو ساعت ادرار کنید تا از پر شدن مثانه جلوگیری نمایید. بعد از چند روز که توانستید با این اقدام محل را خشک نگه دارید، فاصله دفع ادرار را از یکی دو ساعت زیادتر کنید (مثلاً 3 ساعت) چنانچه بتوانید با فاصله ادرار کنید می توانید آن را کنترل نموده و به این ترتیب در تخلیه ادرار، صبر پیشه کنید.

 

توصیه های کلی در مورد کنترل دفع ادرار

- آشامیدنی کافئین دار مثل قهوه و چای، نوشابه های گاز دار تولید ادرار را تحریک می کند، سعی کنید  مصرف آنها را محدود کنید- سعی کنید غذاهای پر ادویه مصرف نکنید.

 

- سعی کنید در طول روز  6 تا 8 لیوان مایعات بنوشید.حتی اگر تشنه هم نیستید از مصرف مایعات خودداری نکنید.به خصوص در دوران سالمندی که ما کمتر احساس تشنگی می کنیم.این محرومیت می تواند بسرعت باعث کم آبی و خشکی بدن شود و مشکلات زیادی را برای ما ایجاد کند.

 

- سعی کنید در موقع فشار فیزیکی بر مثانه، عضلات لگن را منقبض سازید. معمولاً قبل از عطسه کردن یا سرفه زدن متوجه باشید که سرفه یا عطسه در راه است. اگر در آن زمان تمرین انقباض عضلات لگن را انجام دهید می توانید جلوی ادرار غیر ارادی را بگیرید.

- هر 2 ساعت برای ادرار کردن به توالت بروید.

- بعد از ساعت 8 شب از نوشیدن مایعات خودداری نمایید.

- لباس آزاد و راحت بپوشید.

- عضلات کف لگن و مثانه را تقویت کنید.

- زمانیکه مثانه خیلی پرشده است و ادرار به صورت قطره قطره به طور غیر ارادی می ریزد و زمانی که به دستشویی می روید  و ادرار کامل تخلیه نمی شود،سعی کنید در زمان ادرار کردن عضلا ت شکم را سفت کنید سپس به آرامی با دست زیر شکم را به سمت پائین فشار دهید این فشار به مثانه منتقل شده و به تخلیه ادرار کمک می کند.

- در صورتی که نمی توانید ادرار خود را کنترل کنید. به طور سنتی از محصولات جذب کننده رطوبت یا زیر پوش یکبار مصرف استفاده کنید. البته از تمرین تقویت عضلات و مراجعه به پزشک غافل نشوید.

این مشکل قابل حل است.پس برای برطرف شدن آن حتما به پزشک مراجعه کنید.

 

عفونت های مجاری ادراری

یکی دیگر از مشکلاتی که باعث می شود در دوره سالمندی به بی اختیاری ادرار مبتلا شویم، عفونت ادراری است. به وجود باکتری در هر قسمت از دستگاه ادراری عفونت ادرای گفته می شود. که می تواند از یک عفونت بدون علامت تا عفونت سخت کلیه متفاوت باشد.

عفونت می تواند تمامی قسمتهای دستگاه ادراری اعم از مجرای ادراری، مثانه، کلیه ها را درگیر کند. شایع ترین محل درگیری مجرای ادرار و مثانه می باشد و خطرناکترین نوع آن عفونت کلیه است.

علل عفونت ادراری:

 سنگ و انسداد در مسیر ادرار                                   

مشکلات دفع ادرار، دیر ادرار کردن یا خود داری از دفع ادرار

- عدم رعایت بهداشت

- بی اختیاری در سالمندان و معلولین نخاعی

- استفاده مکرر از سوند ادراری

- افتادگی مثانه

- بزرگ شدن پروستات

توجه: دیابتی ها و بیمارانی که سیستم دفاعی بدن آنها مشکل دارد مثل بیماران مبتلا به ایدز بیشتر در معرض خطر ابتلا به عفونت ادراری هستند.

 

علایم عفونت ادراری

علائم عفونت های سطحی دستگاه ادراری مانند عفونت مجرا و مثانه شامل:

- احساس درد وسوزش در هنگام دفع ادرار

- تکرر  ادرار

- افزایش تعداد دفعات ادرار کردن در شب

- ادرار حاوی خون

- کدر بودن رنگ ادرار

- بوی بد ادرار

عفونت های عمقی دستگاه ادراری مانند عفونت کلیه، پروستات و بیضه،دارای  علایمی چون:

 تب، لرز،تهوع و.. ..می باشند.

توجه داشته باشید بسیاری از بیماران مبتلا به عفونت بدون علامت هستند. ولی این عفونت در صورت عدم درمان می تواند عوارض قابل توجهی از جمله گیجی، بی حالی و عدم هوشیاری را سبب شود.

عفونت ادراری با آزمایش ادرار بخوبی تشخیص داده می شود. بنابراین کنترل و آزمایشات دوره ای می توانند کمک کننده باشند. جهت جلوگیری از عفونتهای ادرای نوشیدن آب به میزان کافی ،مراجعه به پزشک جهت انجام آزمایشات و درمان عفونت های ادراری ضروری می باشد.

 

بزرگی پروستات

 پروستات قسمتی از اندام جنسی مردانه است ، لوله ای به نام پیش آبراه را احاطه کرده و درست درزیر مثانه قرار دارد.اندازه پروستات به اندازه یک گردو می باشد. جالب است بدانیم شایعترین مشکل پروستات در مردان زیر 50 سال ، التهاب پروستات و در مردان بالای 50سال ،بزرگی آن می باشد که این عارضه موسوم به بزرگی خوش خیم پروستات است. مردان مسن تر در معرض خطر سرطان پروستات قرار دارند .

 

یکی  از مشکلاتی که می تواند به بی اختیاری ادرار منجر شود، بزرگی غده پروستات است. در مردان بالای 60 سال، مشکل پروستات مهمترین علت تکرر ادرار است و معمولاً این افراد به بزرگی پروستات مبتلا هستند. به همین علت در مجرای ادراری آنها انسداد ایجاد می شود و نمی توانند به خوبی ادرار خود را تخلیه نمایند. برای درمان بزرگی غده پروستات به موقع مراجعه نمایید.

 

معمولاً بزرگی پروستات با تکرر ادرار شروع می شود و این عارضه سبب تحریک مثانه می گردد .در صورتی که عفونتی به این مشکل اضافه شود درمان آن سخت تر می شود وحتماً باید عفونت ثانویه را نیز درمان کرد.

 

در صورت مشاهده هر یک از علائم زیر به پزشک مراجعه نمایید:

-اگر  شروع ادرار شما چند ثانیه طول می کشد یا برای شروع شدن ادرار باید زور بزنید.به عبارتی تاخیر در شرو ادرار دارید.

-اگر بعد از اتمام ادرار احساس می کنید ادرارتان کاملا تخلیه نشده است.

-هنگام ادرار چند بار ادرار شما قطع و دوباره شروع می شود.

-انتهای ادرار قطره قطره می آید.

-فشار جریان ادرارتان نسبت به قبل کم شده است.

-نگه داشتن ادرار سخت شده است یا برای ادرار احساس ناگهانی و فوری دارید.

-برای ادرار کردن با فاصله زمانی 2 ساعت دوباره مجبور هستید به دستشویی بروید.

-ادرار نازک شده و پرش آن کم است.

-به طور مکرر به عفونتهای مجاری ادراری مبتلا می شوید.

-تکرر ادرار دارید و یا بعد از رفتن به رختخواب مجبور هستید چندین بار برای ادرار کردن بلند شوید . وجود خون در ادرار و درد در زمان دفع ادرارعلامت هشدار دهنده ای است و حتما باید بررسی کامل از نظر کلیه ومجاری ادراری انجام شود وحتما به متخصص کلیه و مجاری ادراری مراجعه نمایید.

 بنابراین در صورت بروز هرگونه مشکل در جریان ادرار حتماً به پزشک مراجعه کرده و جهت درمان اقدام کنید جهت درمان هم روشهای طبی دارویی و هم روش جراحی وجود دارد که بسته به میزان مشکل پزشک برای شما انتخاب میکند. حتماَ مراجعه دوره ای به پزشک دستوات با او را فراموش نکنید.

بدانید که بزرگی غده پروستات معمولا بیماری خوش خیم است و همیشه ارتباطی به سرطان پروستات ندارد و لزوما" به یکدیگر تبدیل نمی شوند ولی نیاز به مشورت با پزشک و درمان دارد.

 

 

 

 

/ 0 نظر / 112 بازدید